پرده زمان

حسینعلی خان نکیسا تعزیه خوان تکیه دولت 

حسینعلی خان تفرشی معروف به نکیسا در تفرش بدنیا آمد. و شروع موسیقی وی از تعزیه بود. در تکیه دولت در زمان مظفرالدین شاه تعزیه خوانی می کرد و بعد موسیقی ساز و آوازی را زیر نظر استادان زمان خود شروع کرد. حاتم عسکری فراهانی یکی از شاگردان اوست که از استاد خود می گوید: 

در تاریخ موسیقی 2 نکیسا داریم . یکی نکیسایی که در دوران ساسانیان می زیسته و دیگری نکیسا، مردی از فراهان بوده بنام حسینعلی خان تفرشی که لقبش نکیسا بوده.

نکيسا فرزند حاجي مؤذن [حاج ملا رجبعلي] و متولد 1300 هجري [قمري] است. در ترخورانِ تفرش متولد شد و چون از طفوليت صدايي رَسا، مليح و مطبوع داشت، پدرش، استادش بود و رموز خوانندگي را به او ياد داد. از ديگر اساتيدش مي توان ميرزا بابا را نام برد.
هنوز به سن بلوغ نرسيده بود که خوانندگي او مورد توجه قرار گرفت و از شبيه خوانهاي تکيه دولت شد. و بعدها از شبيه‌خوان‌ها و خوانندگان معروف گرديد.

نکيسا در 5 آبانماه 1352 فوت کرده و در مصاحبه اي در 1349 يا 50 ضبط کرده اند و در آن هنگام نکيسا حدود 100 سال عمر داشته. با اينحال چنان سرزنده است که مصاحبه کننده به نکيسا ميگويد "کاش اين روحيه شما رو ما هم داشتيم!"

مقبرة نکيسا دو سنگ دارد؛ يکي سنگ قديمي و ديگري سنگِ جديد - که حاتم عسگري، خواننده و شاگردِ نکيسا براي پاسداشت يادِ او بنا کرده.

نزديک ترين روستا به مزار نکيسا، کوهين نام دارد. در انتهاي روستا و بيرون از آن تعدادي زمين زراعي وجود دارد. نکيسا هم در سالهاي پايان عمر در همين حوالي زمين داشته و کار ميکرده. از قول صفيه خانم، همسر نکيسا تعريف ميکنند که نکيسا کار نميکرده؛ بلکه هر روز، بيشتر براي گذران وقت و استفاده از طبيعت به سرِ زمين ميآمده. با شناخت سطحي که از روحية نکيسا وجود دارد، اين حرف خيلي دور از ذهن نيست. بهر حال نکيسا پايان عمرش را در اينجا گذرانده. ميگويند خودش را هم براي ديدار آخرت آماده کرده بود؛ لباس سفيدي بر تن ميکرد و محاسني هم گذاشته بود و گويا گاوي هم داشته و خلاصه با تمام اين اوصاف قيافه اي معنوي به هم زده بود.
فاصلة روستا – که زمين زراعي نکيسا آنجا بوده – تا خانة قديمي او، بسيار زياد است. ولي جالب اينجاست که صفيه خانم تعريف کرده که وقتي نکيسا (با گاوش) از سر مزرعه ميامده، به محض رسيدن به روستاي کوهين شروع به خواندن ميکرده و از آن فاصله صفيه خانم متوجه صداي همسرش و برگشتن او از سرِ کار ميشده و چاي را آماده ميکرده!

آواز استاد نکیسا در ماهور را بشنوید :

مرا تو جان عزیزی و یار محترمی

به هر چه ( هر آنچه )حکم کنی بر وجود من حکمی

تا نوبتی دیگر

خدا نگهدار